Relacje
Maria Gliwa
Kònióm grzëwë plocą krôsniątka./Plotą koniom grzywy kraśnięta.
Komentarz
W wierzeniach ludowych krôsniã to drobny duch domowy podobny we wszystkim do człowieka, mieszkający pod pniami drzew, szczególnie jabłoni, pod krzakami bzu w ogrodzie, a najchętniej w mysich dziurach, pod podłogą, pod kominkiem i za piecem w domu. Bardzo często krôsniãta przebywają w oborach i stajniach, gdzie doglądają chòwã, zwłaszcza konie, którym plotą grzywy i ogony w małe warkocze. Krôsniãta wchodzą na konia po ogonie, dlatego dawniej gospodarze zostawiali koniom długie ogony. Żaden koń nie skrzywdzi duszka. Nie wolno krôsniãt wypędzić ze stajni, bo wraz z nimi można wypędzić szczęście. Kaszubi wyobrażają sobie zycie krôsniãt na podobieństwo życia ludzi. Krôsniãta przędą wełnę na kołowrotku gospodyni. Ilekroć kobieta przestaje prząść wełnę, powinna ją przeżegnac, gdyż w nocy mogą przyjść krôsniãta i wełnę poplątać, a nawet podrzeć na kawałki.
CSB
Kònióm grzëwë plocą krôsniątka. Czekôjle no, mòja babcia rôz gôdała taczé cos. Òna, kòbiéta bëła biédnô i òna szëła. Tam miała maszinã i szëła, nié, i òna to òstawiała. Tak jak to bëło, tak òna to òstawiała. I, że nibë w nocë przëszłë krôsniãta i szëłë dali to, nié. I za to, że òne to tam ùszëłë i zrobiałë, òne ji òstawiałë zôpłatã, nié, ale ta zôpłata bëła z plewów. A ta kòbiéta wzãła, te plewë wërzucała. I tilkò tam jaczés òstałë. A te, co òstałë, te na drëdżi dzéń so zamieniałë w talarë. A te, co òna wërzucała, te bëłë wërzuconé, nié, tilkò te plewe, co tam gdzes so zawieruszałë, to sã ten. To jô wiém, to babcia òpòwiôdała. Té òna téż wiedno mówiała, że jak të skùńczisz robòtã, môsz tã robòtã przeżegnac, żebë żódné krôsniãta do ni nie pòdchòdzałë.
PL
Koniom grzywy plotą kraśnięta. Czekaj no, moja babcia raz gadała takie coś. Ona, kobieta była biedna i ona szyła. Tam miała maszynę i szyła, nie, i ona to zostawiła. Tak jak to było, tak ona to zostawiła. I, że niby w nocy przyszły kraśnięta i szyły dalej to, nie. I za to, że one to tam uszyły i zrobiły, one jej zostawiły zapłatę, nie, ale ta zapłata była z plew. A ta kobieta wzięła, te plewy wyrzuciła. I tylko tak jakieś zostały. A te, co zostały, te na drugi dzień się zamieniły w talary. A te, które ona wyrzuciła, to były wyrzucone, nie, tylko te plewy, które tam gdzieś się zawieruszyły, to się ten. To ja wiem, to babcia opowiadała. Wtedy ona też zawsze mówiła, że jak ty skończysz pracę, masz te pracę przeżegnać, żeby żadne kraśnięta do niej nie podchodziły.
Fragmenty relacji
